al nordvest dal Center dal Parc

Radiolarit

Darcheu ün crap cotschen. Cuntegna eir quel fier?

Schi – i douvra fich pac fier per ch’ün crap gnia cotschen.

Radiolarit es ün crap particular. El nu tradischa seis misteri sül prüm sguard. El s’ha fuormà giò’l fuond dal mar in üna chafuollezza da var 5000 m e consista impustüt da skelets da radiolars.

Che sun radiolars?

Quai sun bes-chinas microscopicas, chi vivan amo hoz in oceans frais-chs.
Lur skelets nu consistan, sco pro la gronda part da las bes-chas, da chaltschina, dimpersè dad acid silicat o dad opal. Chemicamaing es quai il listess sco vaider.

Opal – vaider – skelets da bes-chas – da nar! Co capita alch uschè?

Cur cha’ls radiolars mouran, schi croudan lur skelets transparents plan planet giò’l fuond dal mar. Els fuorman üna belma da radiolars.

Cul ir dal temp vain quista belma da radiolars pressada insembel e landroura daja il crap Radiolarit.

Suot 4500 meters as schoglian las crouslas da chaltschina chi sun sensiblas al acid. I restan inavo be ils skelets transparents dals radiolars. Uschè ans tradischa il Radiolarit eir alch sur da la chafuollezza dal mar da quel temp.

Crappa zoppainta tants misteris!

Il Radiolarit es dür e gniva perquai suvent dovrà per far üsaglias dürant il temp da crap. I’l Parc Naziunal ha’l ün lö renomnà suot il Piz d’Esan, ot sü sur la Val Trupchun. Üna val laterala ha dafatta survgni seis nom dad el – la Val Cotschna.

Disegns da radiolars dad Ernst Haeckel 1862